Δημοτικό Πρόγραμμα

Το Σχέδιο Προγράμματος που έχετε στα χέρια σας το ετοίμασε η Εισηγητική Επιτροπή και το ενέκρινε η Κεντρική Επιτροπή Προγράμματος που συγκρότησε το Συντονιστικό μας Συμβούλιο και στηρίζεται στο πολύ σημαντικό έργο των Ομάδων Δουλειάς, των οποίων η λειτουργία άρχισε πριν 17 περίπου μήνες.

Κάνοντας ένα σύντομο απολογισμό του έργου των Ομάδων Δουλειάς αξίζει να πούμε ότι εργάστηκαν μεθοδικά, με καινοτόμες δράσεις και προς κάθε κατεύθυνση. Χωρίς υπερβολή, όργωσαν υπηρεσίες, Υπουργεία, άλλους Δήμους, μίλησαν με ιδιώτες, με φορείς, αναζήτησαν τη γνώση εκεί όπου παράγεται, έψαξαν το νομικό και θεσμικό πλαίσιο που ισχύει σε κάθε περίπτωση, ενημερώθηκαν για τα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με επισκέψεις σε μαζικούς φορείς, χώρους δουλειάς του Δήμου μας, στα ΚΑΠΗ, τους παιδικούς σταθμούς, την κοινωνική υπηρεσία, τις γειτονιές της πόλης μας και αλλού, συζήτησαν με ανθρώπους που ασχολούνται με τα ζητήματα της πόλης, τον αθλητισμό, την παιδεία, τα κοινωνικά προγράμματα, τα έργα του Δήμου κλπ, τους ζήτησαν τις προτάσεις τους, αξιοποίησαν την εμπειρία τους. Το ίδιο έγινε και στις συσκέψεις και συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν με επιστήμονες, ανθρώπους που κατέχουν διάφορα πόστα, τεχνοκράτες, πανεπιστημιακούς και άλλους.

Κορύφωση κατά διαστήματα αυτής της προσπάθειας ήταν οι πέντε ημερίδες που πραγματοποιήθηκαν για σημαντικά θέματα της πόλης και της Αυτοδιοίκησης, τα πορίσματα των οποίων ήταν χρήσιμα και αξιοποιήθηκαν αναλόγως. Κατά σειρά ήταν : «Η Τοπική Αυτοδιοίκηση στον 21^ο Αιώνα», «Γυναίκα και Αυτοδιοίκηση», «Ο Αθλητισμός στην πόλη μας», «Μοντέλο Ανάπτυξης της πόλης μας», «Υγεία – Κοινωνική Μέριμνα». Ποτέ άλλοτε Δημοτική Κίνηση ή Παράταξη δεν πραγματοποίησε τόσες ημερίδες σε διάστημα ενός μόνο χρόνου και δεν κινητοποίησε πάνω από 1.000 συμπολίτες μας σε μια τόσο δύσκολη και μη δημοφιλή μορφή συμμετοχικού διαλόγου.

Όλος αυτός ο πλούτος των γνώσεων, των στοιχείων, των προτάσεων, των εμπειριών από Υπουργεία, Δήμους, υπηρεσίες και φορείς, έχει συγκεντρωθεί, ταξινομηθεί και αξιοποιηθεί με τον καλύτερο τρόπο, παρ’ ότι οι περισσότεροι απ’ όσους δούλεψαν σε μια τέτοια κατεύθυνση το έκαναν για πρώτη φορά. Προπαντός να τονίσουμε ότι όλοι δούλεψαν εθελοντικά, με ανιδιοτέλεια και χωρίς να αποβλέπουν σε κάποιο προσωπικό όφελος, πράγμα σπάνιο στις μέρες μας. Αυτό και μόνο είναι φωτεινό παράδειγμα και ένα δυνατό πειστήριο ότι οι ΑΝΟΙΧΤΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ μπορούν να ανοίξουν το δρόμο για ένα καλύτερο μέλλον σ’ αυτήν την πόλη. Με πολλές συνεδριάσεις, κάθε Ομάδα ξεχωριστά και στη συνέχεια η Κεντρική Επιτροπή Προγράμματος, αξιοποίησαν το προαναφερόμενο υλικό και κατέληξαν με επιστημονική προσέγγιση και επεξεργασία στις επιμέρους προτάσεις, που στη συνέχεια συνέθεσαν σ’ ένα ενιαίο Πρόγραμμα, το οποίο παρουσιάζουμε σήμερα σε σας.

Πριν μπούμε στις επί μέρους ενότητες του Προγράμματος αυτού είναι χρήσιμο να διευκρινίσουμε ότι οδηγός μας ήταν το Κείμενο Αρχών που εγκρίθηκε στην ιδρυτική μας Συνέλευση καθώς και οι σκοποί της Κίνησής μας, όπως αυτοί περιγράφονται στο καταστατικό μας. Στις σελίδες που θα ακολουθήσουν δεν παραθέτουμε προβλήματα και αβασάνιστες υποσχέσεις για λύση τους, αλλά γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια να δούμε το μέλλον της πόλης σε βάθος χρόνου, να περιγράψουμε το μοντέλο ανάπτυξής της, να ιεραρχήσουμε τους στόχους μας, σε άμεσους, μεσοπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους, να ξεχωρίσουμε το Όραμα από τις ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες σε ορατό χρονικό ορίζοντα λύσεις, να έχουμε ξεκάθαρο τι μπορεί να γίνει και από ποιους οικονομικούς πόρους, χωρίς να καλλιεργούμε φρούδες ελπίδες και να δίνουμε ανέξοδες υποσχέσεις, μόνο και μόνο για να εξασφαλίσουμε πρόσκαιρους ψήφους.

Κρίσιμο ζήτημα που τίθεται στο Πρόγραμμά μας είναι οι τομείς που χρειάζονται στη δομή του Κράτους, ώστε αυτό να αποκεντρωθεί και μεγάλο μέρος των λειτουργιών του να περάσει στην Τοπική Αυτοδιοίκηση Α’ και Β’ βαθμού. Όλες οι θεσμικές αλλαγές που έχουν γίνει από την μεταπολίτευση και μετά μπορεί να έδωσαν κάποιες αρμοδιότητες και μια πιο νέα, πιο ουσιαστική διάσταση στο Θεσμό, έχουν όμως εξαντλήσει τις προωθητικές τους δυνατότητες με αποτέλεσμα οι Δήμοι να μένουν στάσιμοι, να έχουν προβλήματα λειτουργίας, να βιώνουν οικονομικά αδιέξοδα και χωρίς υπερβολή κινδύνους κατάρρευσής τους, να μην είναι μόνο μια θεωρητική εκδοχή. Σ’ αυτό βέβαια έχουν συντελέσει καταλυτικά ο τρόπος που διοικούνται, ο κομματισμός και η λογική των χρισμάτων που κατά κανόνα οδηγεί στην επιλογή όχι των ικανών, αλλά των κομματικά πειθαρχημένων. Η έλλειψη ικανών πολιτικών στελεχών με αυτοδιοικητικά προσόντα είναι επίσης καταλυτικός παράγοντας, που οφείλεται από τη μια στο ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση, σχετικά μικρό χρονικό διάστημα, έχει αποκτήσει μια κάποια οντότητα και από την άλλη στην ανύπαρκτη σχεδόν προετοιμασία όσων φιλοδοξούν να αναδειχθούν σε Δημοτική Αρχή, στον αυτοσχεδιασμό και την προχειρότητα.

Σήμερα θα μπορούσαμε να πούμε ότι βιώνουμε την εξής αντιφατική εικόνα: Ενώ ο Πολίτης, έχοντας στο μυαλό του το αυτονόητο για το ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη ζωή του, εύλογα απαιτεί απ’ αυτήν την δέουσα ανταπόκριση, η ίδια εγκλωβισμένη στο ισχύον θεσμικό καθεστώς και σε όσα προηγουμένως αναλύσαμε, τις περισσότερες φορές δεν μπορεί να ανταποκριθεί. Ο νέος Κώδικας Δήμων και Κοινοτήτων βελτιώνει σε γενικές γραμμές τα πράγματα, δεν περιλαμβάνει όμως ριζικές αλλαγές, δεν αποτελεί δηλαδή το εργαλείο εκείνο που θα δώσει μια νέα, πιο αποφασιστική αυτή τη φορά ώθηση προς τα μπρος. Το κράτος «Αφέντης» παραμένει, οι γραφειοκρατικοί μηχανισμοί αντί να αποδομούνται «εκσυγχρονίζονται», τα βήματα αποκέντρωσης είναι άτολμα, οι οικονομικές δυνατότητες δίνονται με το σταγονόμετρο. Έτσι αναδεικνύεται από τα πράγματα το αίτημα για ένα νέο ΧΑΡΤΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ, στα πλαίσια μιας νέας ΚΡΑΤΙΚΗΣ ΔΟΜΗΣ που θα αλλάξει ριζικά το τοπίο και θα δημιουργεί νέες ισχυρές τοπικές εξουσίες.